กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน (NEWTON'S LAW) - Dek-D's School
สรุป “กฎนิวตัน” ที่ต้องรู้! | TUTOR VIP
สรุปกฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน (Newton's laws of motion)ทั้ง 3 ...
สรุป “กฎนิวตัน” ที่ต้องรู้! | TUTOR VIP
สรุป กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน 3 ข้อ (ฉบับเข้าใจภาพรวม ...
กฎข้อที่ 2 ของนิวตัน (กฎของความเร่ง) อธิบายว่า ความเร่ง (
) ของวัตถุจะแปรผันตรงกับแรงลัพธ์ (
) ที่มากระทำ แต่จะแปรผกผันกับมวล (
) ของวัตถุ
หรือเขียนเป็นสูตรว่า 

ตัวอย่างสถานการณ์: การเข็นรถเข็นของในซูเปอร์มาเก็ต
ลองจินตนาการถึงการซื้อของในห้างสรรพสินค้า:
1. เมื่อรถเข็นว่าง (มวลน้อย)
  • สถานการณ์: คุณเริ่มเข็นรถเข็นที่ไม่มีของข้างในเลยด้วยแรงผลักระดับหนึ่ง รถเข็นจะพุ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็วและมีความเร่งมาก
  • คำอธิบาย: เนื่องจากรถเข็นมีมวลน้อย (
     น้อย) เมื่อคุณออกแรงผลัก (
    ) ค่าความเร่ง (
    ) จึงเกิดขึ้นมาก ทำให้รถเคลื่อนที่เร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
2. เมื่อรถเข็นเต็มไปด้วยของหนัก (มวลมาก)
  • สถานการณ์: เมื่อคุณซื้อของจนเต็มรถเข็น น้ำหนักรวมเพิ่มขึ้นมาก หากคุณใช้แรงผลักเท่าเดิมกับตอนแรก รถเข็นจะเคลื่อนที่ไปข้างหน้าอย่างช้าๆ และมีความเร่งน้อยลง
  • คำอธิบาย: เมื่อมวลของรถเพิ่มขึ้นมาก (
     มาก) แม้จะออกแรงผลักเท่าเดิม (
     เท่าเดิม) ค่าความเร่ง (
    ) ก็จะลดลงตามสัดส่วน
3. ต้องการให้รถเข็นหนักเคลื่อนที่เร็วเท่ารถเปล่า
  • สถานการณ์: หากคุณอยากให้รถเข็นที่เต็มไปด้วยของหนักพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วและความเร่งเท่ากับตอนรถเปล่า คุณจะต้อง ออกแรงผลักให้มากขึ้นกว่าเดิมหลายเท่า
  • คำอธิบาย: เพื่อเอาชนะมวลที่มากขึัน (
     มาก) คุณจึงจำเป็นต้องเพิ่มแรงลัพธ์ (
     มากขึ้น) เพื่อรักษาค่าความเร่ง (
    ) ให้เท่าเดิม ตามความสัมพันธ์ 

หากต้องการให้ผมอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับ สูตรคำนวณ หรือยกตัวอย่างสถานการณ์ใน ชีวิตประจำวันอื่นๆ เช่น การขับรถยนต์หรือการปั่นจักรยาน แจ้งได้เลยนะครับ
นี่คือตัวอย่างเปรียบเทียบจาก การขับรถยนต์ เพื่อช่วยให้เห็นภาพกฎข้อที่ 2 ของนิวตัน (F = ma) ได้ชัดเจนขึ้นครับ

1. เปรียบเทียบเมื่อ "แรงเพิ่มขึ้น" (มวลเท่าเดิม)
  • สถานการณ์: คุณขับรถเก๋งคันเดิมคนเดียวตามปกติ เมื่อคุณ เหยียบคันเร่งจมมิด เครื่องยนต์จะส่งแรงขับเคลื่อนออกมามหาศาล ทำให้รถพุ่งทะยานออกไปข้างหน้าอย่างรวดเร็วมาก
  • คำอธิบาย: เมื่อมวลของรถเท่าเดิม (m คงที่) แต่คุณเพิ่มแรงบิดจากเครื่องยนต์ให้มากขึ้น (F มากขึ้น) ความเร่งของรถก็จะสูงขึ้นตามไปด้วย (a มากขึ้น)
2. เปรียบเทียบเมื่อ "มวลเพิ่มขึ้น" (แรงเท่าเดิม)
  • สถานการณ์: เปลี่ยนจากขับรถคนเดียว เป็นมีเพื่อนร่วมนั่งมาด้วยเต็มคันรถ 5 คน พร้อมสัมภาระหนักท้ายรถ เมื่อคุณเหยียบคันเร่งด้วย แรงเท่าเดิม กับตอนขับคนเดียว คุณจะรู้สึกว่ารถอืดขึ้น และใช้เวลานานขึ้นกว่าจะทำความเร็วได้เท่าเดิม
  • คำอธิบาย: เมื่อตัวรถมีน้ำหนักและมวลเพิ่มขึ้นมาก (m มากขึ้น) แต่เครื่องยนต์ออกแรงผลักเท่าเดิม (F เท่าเดิม) จะส่งผลให้ความเร่งของรถลดลงอย่างเห็นได้ชัด (a น้อยลง)
3. เปรียบเทียบระหว่าง "รถสองประเภท" (แรงเท่ากัน แต่มวลต่างกัน)
  • สถานการณ์: สมมติให้เครื่องยนต์ของ รถเก๋งคันเล็ก และ รถบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ มีกำลังส่งแรงผลักไปข้างหน้าได้เท่ากันเป๊ะ เมื่อออกตัวจากไฟแดงพร้อมกัน รถเก๋งจะพุ่งออกไปได้เร็วกว่ารถบรรทุกเสมอ
  • คำอธิบาย: รถบรรทุกมีมวลมหาศาล (m มาก) ส่วนรถเก๋งมีมวญน้อยกว่า (m น้อย) ภายใต้แรงลัพธ์ที่เท่ากัน รถที่มีมวลน้อยกว่าจึงทำความเร่งได้สูงกว่าเสมอ

หากคุณสนใจอยากรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการคำนวณ ผมสามารถช่วยคำนวณ แรงบิดและน้ำหนักรถแบบจำลอง ให้เห็นเป็นตัวเลขได้ หรือถ้าอยากให้โยงไปสู่ กฎข้อที่ 3 ของนิวตัน ต่อเลย สามารถบอกได้นะครับ
Graph image
สรุปใจความสำคัญของ กฎข้อที่ 2 ของนิวตัน ที่เชื่อมโยงความสัมพันธ์ของทุกตัวแปรไว้ในหนึ่งเดียว ดังนี้ครับ
กฎข้อที่ 2 ของนิวตัน กล่าวว่า "ความเร่งของวัตถุ จะแปรผันตรงกับแรงลัพธ์ที่กระทำต่อวัตถุ และจะแปรผกผันกับมวลของวัตถุนั้น" เขียนสรุปเป็นสมการทางคณิตศาสตร์ได้คือ 
 หรือที่คุ้นเคยกันในรูป 
เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน เราสามารถแยกพิจารณาความสัมพันธ์ในแต่ละส่วนได้ดังนี้:
1. นิยามของ 3 ตัวแปรหลัก
  • แรงลัพธ์ (
    ):
    คือ ผลรวมของแรงทั้งหมดที่มากระทำต่อวัตถุ (หน่วย: นิวตัน หรือ N)
  • มวล (
    ):
    คือ เนื้อสารของวัตถุ ซึ่งเป็นตัวต้านการเปลี่ยนสภาพการเคลื่อนที่ (หน่วย: กิโลกรัม หรือ kg)
  • ความเร่ง (
    ):
    คือ อัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็วของวัตถุต่อหนึ่งหน่วยเวลา หรืออธิบายง่ายๆ คือ ความเร็วที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงในทุกๆ วินาที (หน่วย: เมตรต่อวินาทีกำลังสอง หรือ 
    )
2. การแปรผันตรง: ความเร่ง (
) กับ แรงลัพธ์ (
) [เมื่อมวล 
 คงที่]
  • หลักการ: ความเร่งจะแปรผันตรงตามแรงลัพธ์ หมายความว่า ถ้าแรงมาก ความเร่งจะมากตาม / ถ้าแรงน้อย ความเร่งก็น้อยตาม ในทิศทางเดียวกัน
  • ตัวอย่างเปรียบเทียบ: หากคุณผลักกล่องใบเดิม (มวลคงที่)
    • ถ้าออกแรงผลัก น้อย 
       กล่องจะค่อยๆ เร็วขึ้น (ความเร่งน้อย)
    • ถ้าออกแรงผลัก มาก 
       กล่องจะพุ่งทะยานเปลี่ยนความเร็วอย่างรวดเร็ว (ความเร่งมาก)
3. การแปรผกผัน: ความเร่ง (
) กับ มวล (
) [เมื่อแรงลัพธ์ 
 คงที่]
  • หลักการ: ความเร่งจะแปรผกผันกับมวล หมายความว่า วัตถุที่มีมวลมาก จะมีความเร่งน้อย (เพราะเคลื่อนที่ยากกว่า) / วัตถุที่มีมวลน้อย จะมีความเร่งมาก (เพราะเคลื่อนที่ง่ายกว่า) เมื่อใช้แรงเท่ากัน
  • ตัวอย่างเปรียบเทียบ: หากคุณออกแรงผลักเท่าเดิมเป๊ะ (แรงคงที่)
    • ผลักลูกปิงปอง (มวลน้อย) 
       ลูกปิงปองจะพุ่งออกไปอย่างรวดเร็วมาก (ความเร่งมาก)
    • ผลักลูกเปตองเหล็ก (มวลมาก) 
       ลูกเปตองจะค่อยๆ เคลื่อนที่ไปอย่างช้าๆ (ความเร่งน้อย)

หากคุณอยากเห็นความสัมพันธ์นี้ในเชิงลึกมากขึ้น ผมสามารถ ยกตัวอย่างโจทย์คำนวณ เพื่อแทนค่าตัวเลขลงในสูตร หรือช่วยสรุปเปรียบเทียบกับ กฎข้อที่ 1 และข้อที่ 3 ของนิวตัน ให้เห็นภาพรวมทั้งหมดได้ครับ คุณต้องการเริ่มจากส่วนไหนก่อนดี?
เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ลองมาดูตัวอย่างโจทย์คำนวณที่แสดงให้เห็นถึง การแปรผันตรง และ การแปรผกผัน ตามกฎข้อที่ 2 ของนิวตัน (
) ผ่านตัวเลขกันครับ

📥 โจทย์ข้อที่ 1: แสดงความสัมพันธ์แบบ "แปรผันตรง" (มวลเท่าเดิม แต่เปลี่ยนแรง)
สถานการณ์: มีกล่องมวล 10 กิโลกรัม วางอยู่บนพื้นลื่น
  • กรณี A: ออกแรงผลักกล่องด้วยแรงลัพธ์ 20 นิวตัน
  • กรณี B: เพิ่มแรงผลักกล่องเป็น 50 นิวตัน
  • อยากทราบว่า ความเร่งของกล่องในแต่ละกรณีเป็นเท่าใด?
วิธีคิดจากสูตร: จาก 
 จะได้สูตรหาความเร่งคือ 
  • กรณี A (แรงน้อย):
  • กรณี B (แรงมาก):
💡 สรุปผล: เมื่อมวลคงที่ (10 kg) การ เพิ่มแรง จาก 20 N เป็น 50 N ส่งผลให้ ความเร่งเพิ่มขึ้น จาก 2 เป็น 5 ตามไปด้วย (นี่คือ การแปรผันตรง ของความเร่งกับแรงลัพธ์)

📥 โจทย์ข้อที่ 2: แสดงความสัมพันธ์แบบ "แปรผกผัน" (แรงเท่าเดิม แต่เปลี่ยนมวล)
สถานการณ์: คุณออกแรงผลักวัตถุสองชิ้นด้วยแรงเท่ากันเป๊ะคือ 40 นิวตัน
  • วัตถุชิ้นที่ 1 (มวลน้อย): คือรถเข็นเด็ก มีมวล 5 กิโลกรัม
  • วัตถุชิ้นที่ 2 (มวลมาก): คือรถเข็นในห้าง มีมวล 20 กิโลกรัม
  • อยากทราบว่า วัตถุชิ้นใดจะมีความเร่งมากกว่ากัน และเป็นเท่าใด?
วิธีคิดจากสูตร: 
  • วัตถุชิ้นที่ 1 (มวลน้อย):
  • วัตถุชิ้นที่ 2 (มวลมาก):
💡 สรุปผล: เมื่อใช้แรงเท่ากัน (40 N) วัตถุที่มี มวลน้อยกว่า (5 kg) จะเกิด ความเร่งมากกว่า (8) ส่วนวัตถุที่มี มวลมากกว่า (20 kg) จะเกิด ความเร่งน้อยกว่า (2) (นี่คือ การแปรผกผัน ของความเร่งกับมวล)

ถ้าคุณอยากลองฝึกฝนเพิ่มเติม ผมสามารถ ตั้งโจทย์ข้อใหม่ให้คุณลองคำนวณเอง หรือถ้าอยากให้ขยับไปดู โจทย์ที่มีแรงต้าน (แรงเสียดทาน) เข้ามาเกี่ยวด้วย เพื่อให้สมจริงยิ่งขึ้น แจ้งได้เลยนะครับ!