คำแปลภาษาไทย: 長短經/忠疑二四

การวิพากษ์วิจารณ์ว่าดีหรือชั่ว ถูกหรือผิด นั้นไม่อาจตัดสินได้อย่างแน่นอน แม้แต่ด้วยสายตาอันกว้างไกลของฮั่นเกาเต้และแผนการของเฉิน ผิง เมื่อมีคนกล่าวร้ายก็ถูกเหินห่าง เมื่อมีคนสรรเสริญก็ได้สนิทแน่น แม้แต่ด้วยความแจ่มแจ้งของเหวินตี้และความจงรักภักดีของเว่ย ช่าง เมื่อใช้กฎหมายวัดก็กลายเป็นความผิด เมื่อใช้คุณธรรมวัดก็กลายเป็นความดี การรับฟังเรื่องราวในโลกนั้นมักเต็มไปด้วยอคติ และเมื่อมีอคติ การตัดสินย่อมคลาดเคลื่อน (尤 หมายถึง ความผิดพลาด) จะรู้ได้อย่างไรว่ามีเหตุผลเช่นนั้น?

“ Lüshi Chunqiu ” กล่าวว่า: “มีชายคนหนึ่งทำขวานหาย สงสัยว่าเป็นลูกชายของเพื่อนบ้าน เมื่อสังเกตการเดิน สีหน้า การพูด ท่าทาง การเคลื่อนไหว ทุกอย่างดูเหมือนคนขโมยขวานจริงๆ ต่อมาเมื่อขุดหลุมพบขวานที่สุมไว้ (谷 หมายถึง หลุม) วันต่อมาเมื่อเห็นลูกชายของเพื่อนบ้านอีกครั้ง ท่าทางการเคลื่อนไหวก็ไม่ดูเหมือนคนขโมยขวานอีกเลย ลูกชายของเพื่อนบ้านไม่ได้เปลี่ยนแปลง แต่ตัวเขาเองต่างที่เปลี่ยนแปลง การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่มีเหตุผลอื่น นั่นคือเพราะ他有อคติ”

แต่เดิม ประเทศจู๋ใช้ผ้าไหมเย็บติดกับเกราะ (ใช้ผ้าไหมติดเกราะ) กงซีจีกล่าวกับเจ้าผู้ครองแห่งจู๋ว่า: “ไม่ดีเท่าการใช้สายรัด” เจ้าผู้ครองจู๋กล่าวว่า: “ดี!” จึงออกคำสั่งให้ officials เตรียมเกราะต้องใช้สายรัด กงซีจีจึงสั่งให้คนในบ้านของตนทําสายรัดทั้งหมด มีคนที่อยากทำให้เขาเสียหายกล่าวว่า: “เหตุที่กงซีจีต้องการให้ใช้สายรัด ก็เพราะบ้านของเขาทำสายรัดสำหรับเกราะเป็นจำนวนมาก” (傷 หมายถึง ทำลาย) เจ้าผู้ครองจู๋ไม่พอใจ จึงหยุดการใช้สายรัด นี่คือเพราะเจ้าผู้ครองจู๋มีอคติ หากการใชสายรัดสำหรับเกราะของจู๋นั้นสะดวกกว่า แม้กงซีจีจะทำสายรัดมาก ก็有何傷 (有什麼害处)? หากการใช้สายรัดไม่สะดวก แม้กงซีจีจะไม่ทำสายรัด ก็有何益 (有什麼好处)? การจะทำสายรัดหรือไม่ ไม่น่าจะมา累 (หมายถึง ทำให้เสียหาย, ลดคุณค่า) ข้อเสนอของกงซีจีได้ การฟังเรื่องราวทุกครั้งจำเป็นต้องพิจารณาให้ดี

โหลว หว่าน กล่าวว่า: “กงฝู่ เหวินป๋อ รับราชการที่รัฐหลู่ ป่วยและเสียหาย มีหญิงสาวสองคนใน harem ฆ่าตัวตายตาม แม่ของเขาได้ยินข่าว却不ร้องไห้ แม่บ้านพูดว่า: “มีใครบ้างที่ลูกตาย却不ร้องไห้?” แม่ของเขาตอบ: “ขงจื๊อเป็นคนดี且有才能 ถูกขับออกจากรัฐหลู่ แต่เขามิได้ตามไป ตอนนี้เขาตาย却有หญิงใน harem ฆ่าตัวตายตาม นี่แสดงว่าเขาต้อง对待ผู้ใหญ่ (ขงจื๊อ) อย่าง薄 (บางเฉียบ) แต่对待หญิงสาวอย่าง厚 (หนาแน่น)” ดังนั้น เมื่อพูดจากุมารดา (แม่) นี่คือ贤母 (แม่ผู้ทรงปัญญา) แต่เมื่อพูดจากุมารดา (ภรรยา) นี่不免於妒妻也 (ยากจะหลีกเลี่ยงการเป็นภรรยาขี้หึง) ดังนั้น คำพูดเดียวกัน แต่ผู้พูด不同人心ก็變 (เปลี่ยนแปลง) แล้ว”

เลอะ ยาง เป็นแม่ทัพของเว่ย ยกไปต้าน中山 บุตรชายของเขาอยู่ใน中山 เจ้าผู้ครอง中山 ต้มบุตรชายของเขา做成羹 ส่งไปให้เขา เลอะ ยาง กินจนหมด เหวิน โฮ่ว กล่าวว่า: “เลอะ ยาง เพื่อข้า จึงกินเนื้อลูกของตน” ตุ๋ซือจ้าน กล่าวว่า: “ลูกเขาเองยังกิน แล้วใครเล่าที่เขาจะไม่กิน?” หลังจากเลอะ ยาง ถอนทัพจาก中山 เหวิน โฮ่ว 虽然獎賞他的功勞 แต่ก็สงสัยในใจของ他

“ Huainanzi ” กล่าวว่า: “แม่ที่แท้จริง为ลูกตัวเอง治療頭上的禿疮 จนเลือดไหล到耳 คนที่เห็นก็คิดว่ารักลูก至极 แต่หาก做โดยแม่เลี้ยง (継母) คนที่เห็น就會認為是戾 (狠毒) ” ความจริงของเรื่อง是一样的 แต่ผู้มอง不同罷了 มองจากบน城牆 วัวดูเหมือนแกะ แกะดูเหมือนหมู เพราะ所处的位置สูง เมื่อส่องหน้าในน้ำในอ่าง (盤水) หน้าก็ดูกลม ใน柸 (柸 อาจเป็น杯 ถ้วย) ก็ดู[阜耆] ([阜耆] ออกเสียงว่า สุย แปลว่า บกพร่อง, เบี้ยว) รูปหน้าจริงไม่เปลี่ยนแปลง แต่ที่กลมหรือ[阜耆] (เบี้ยว) นั้น 是因为所自窺之異 (ภาชนะที่ใช้ส่องต่างกัน) ตอนนี้ แม้เราต้องการ正身 (ปรับปรุงตนให้ถูกต้อง) และ待人接物 (ปฏิบัต對待他人) 但又怎么知道世人会用什么样的‘ภาชนะ’来窥视 (มอง) 我们呢? จึงรู้ว่า的是非 (ถูกผิด) ใน天下นั้น ไม่มีอะไรตายตัว ต่างคนต่างก็是其所是 (เห็นว่าสิ่งที่ตนเห็นว่าถูกคือถูก)非其所非 (เห็นว่าสิ่งที่ตนเห็นว่าผิดคือผิด) ตอนนี้如果我们想择是而居之 (เลือกสิ่งที่ถูก来ปฏิบัติ)择非而去之 (เลือกสิ่งที่ผิด来ละทิ้ง) แต่ก็不知道世人的是非者 (標準ที่ใช้判斷對錯) 究竟孰是孰非 (哪个才是真正的对哪个才是真正的错)啊!

〔议论曰: ผู้ที่ลืมบ้านเกิดและเสียสละเพื่อประเทศชาติ (忘家殉國) กลับถูกมองว่า是不怀其亲 (ไม่ห่วงใยญาติพี่น้อง) แล้วจะรัก君 (เจ้านาย) ได้อย่างไร? ตัวอย่างเช่น 衛公子開方、吳起、樂羊 สามคนนี้就是 such cases. หาก為私利而偏向親屬 (私其亲) 就會說: “將受命之日則忘其家 (เมื่อ接受命令ก็ลืม家族)臨軍約束則忘其親 (เมื่อบังคับบัญชาทัพก็ลืมเครือญาติ)援桴鼓則忘其身 (เมื่อ擊鼓進軍ก็ลืม自身的安危)” ตัวอย่างเช่น 穰苴殺莊賈 (Rang Ju 殺莊賈) ก็เป็นเช่นนั้น ดังนั้น “ Zuo Zhuan ” กล่าวว่า: “欲加之罪，能無辭乎! (อยากจะกล่าวโทษเขาแล้ว จะไม่มีคำมาอ้างได้หรือ?)” ผู้ที่พิจารณาความถูกผิด (審是非者) อย่างรอบคอบ จึงจะเข้าใจ真相ของเรื่อง (事情得) ได้〕

因此，便有忠臣反而被怀疑的情况 (故有忠而見疑者) ，不可不明察。