folder

วันศุกร์ที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2569

มติชนสุดสัปดาห์

กลับหน้า มติชน

bg-single

มติชนสุดสัปดาห์ > Special Report > ‘อ่านเก็บความ’ ไม่เป็น ‘ฟังจับความ’ ไม่ได้! ‘ใบตองแห้ง’ ชวน ‘ธงชัย วินิจจะกูล’ ตีโจทย์ปัญหา ‘การศึกษาไทย’

Special Report

คอลัมน์ประจำ

‘อ่านเก็บความ’ ไม่เป็น ‘ฟังจับความ’ ไม่ได้! ‘ใบตองแห้ง’ ชวน ‘ธงชัย วินิจจะกูล’ ตีโจทย์ปัญหา ‘การศึกษาไทย’

22.07.2024

เปลี่ยนผ่าน | ทีมข่าวการเมือง มติชนทีวี

หมายเหตุ “ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข” ชวน “ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล” มาสนทนาหลากหลายประเด็นในรายการ “ประชาธิปไตยสองสี” เผยแพร่ผ่านทางช่องยูทูบมติชนทีวี โดยหนึ่งในประเด็นสำคัญที่ทั้งคู่แลกเปลี่ยนความเห็นกันอย่างน่าสนใจ ก็คือเรื่อง “ปัญหาการศึกษา” ของสังคมไทย ดังรายละเอียดต่อไปนี้

ใบตองแห้ง : การศึกษาไทย ถ้าเรามองคุณภาพของมัน ผมจำได้ว่าอาจารย์ชอบพูดเรื่องการเรียนทางสังคมศาสตร์-มนุษยศาสตร์ ว่ามีความสำคัญ

แต่คนจำนวนหนึ่งเหมือนกลับมองแค่ว่าการศึกษาคือคุณเรียนเอไอ คุณเรียนวิทยาศาสตร์ให้เก่ง คุณไม่ต้องไปสนใจเรื่องทางสังคม จนมีอาจารย์ทางสังคมศาสตร์ประท้วงว่าทุกวันนี้ เขาตกเป็นเหมือนบุคลากร “ชั้นสอง”

แล้วก็จะมีคนบอกว่าไม่เห็นจำเป็นจะต้องไปเรียนมันเลย (สังคมศาสตร์-มนุษยศาสตร์)

ธงชัย : ถ้าเชื่ออย่างนั้นก็ตามใจ คือเป็นความคิดที่ผิดแน่ๆ เอาตัวอย่างง่ายๆ

เราอาจจะคิดว่าวิทยาศาสตร์สำคัญ แล้วก็เป็นหัวหอกการเปลี่ยนแปลง สร้างมูลค่าใหม่ๆ ทางเศรษฐกิจ สร้างนวัตกรรม แต่ขณะเดียวกัน (วิทยาศาสตร์) ราวเหมือนกับเป็นทางออก เพื่อจะหลีกหนีการปะทะกันในปัญหาทางสังคม

แต่ทุกสังคมยังหนีไม่พ้นการต้องอยู่กันในความสัมพันธ์ทางสังคม ที่ไม่ใช่เรื่องของการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ

Play

00:00

Mute

Play

GliaStudios

ยกตัวอย่างเช่น ต้องอยู่กันในสังคมประชาธิปไตยหรือไม่ประชาธิปไตย? ต้องอยู่กันในสังคมที่มีศาสนาในแบบที่ทุกคนอยู่ด้วยกันได้ เกื้อกูลกัน เรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องความสัมพันธ์ทางสังคมทั้งสิ้น

เรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องที่มนุษย์ต้องอยู่ด้วยวัฒนธรรม ซึ่งต้องปรับตัวอยู่ตลอดเวลา ไม่ใช่มาแช่แข็งไว้ เป็นไปไม่ได้

ถ้ากลับมาพูดถึงเรื่องการศึกษา ผมยกตัวอย่างแล้วกันว่า มีการเรียนรู้สำคัญมากๆ สำหรับมนุษย์ทุกคน ไม่ว่าคุณจะเรียนวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ ก็เถอะ ก็คือการรู้จัก “อ่าน” รู้จัก “เขียน” รู้จัก “ฟัง”

ปัญหาสังคมไทยที่เกิดขึ้นมาหลายปี ผมเฝ้าสังเกต มันมีการสอบ PISA ใช่ไหม ที่นักเรียนไทยทำคะแนนได้ไม่ดี ประเด็นที่คนสนใจก็ไปที่คณิตศาสตร์ ไปที่อะไรต่ออะไร (แต่) ผมสนใจในเรื่องของการ “อ่านเก็บความ” (reading comprehension)

ทำไมการอ่านเก็บความต้องเป็นหนึ่งในการทดสอบ PISA ด้วย? เพราะการอ่านเก็บความคือพื้นฐานของการที่มนุษย์จะรู้จัก “ภาษา” พื้นฐานของการที่มนุษย์จะรู้จัก “วัฒนธรรม” พื้นฐานของการที่มนุษย์จะเข้าใจกันและกัน

หมายถึงเมื่อเราอ่านแล้วเข้าใจความ เราจะรู้ข้อถกเถียง เราตั้งคำถามได้ เราสงสัยได้ เรานำไปสู่ข้อสรุปได้ เรารู้จักเลือกปฏิบัติตัว

การเรียนรู้เรื่องภาษา เรียนรู้เรื่องการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ การเรียนรู้เรื่องการฟังให้เข้าใจ ทั้งหมดนี้เป็นทักษะสำหรับการมีชีวิตอยู่อย่างปกติในสังคม และการมีชีวิตอยู่ปกติไม่ใช่หมายความว่าโดยไม่เปลี่ยนแปลง พอสังคมเปลี่ยนทุกอย่างเปลี่ยน

การมีชีวิตอยู่อย่างปกติ เช่น สมัยไม่มีทีวีกับสมัยมีทีวี มันก็ต้องมีการอ่าน การเขียน การเรียน การฟัง ไม่เหมือนกัน เมื่อมีโซเชียลมีเดีย ก็มีการอ่าน การเขียน การเรียน การฟัง ที่ไม่เหมือนกัน

คิดอย่างง่ายๆ นะ นักเรียนไทย เราพูดกันมานานว่าต้องมีความคิดวิพากษ์วิจารณ์ ผมขอบอกว่าถ้าอ่านแล้วยังไม่รู้เรื่องเลย ฟังแล้วยังจับความไม่ได้เลย คุณไม่สามารถมีความคิดวิพากษ์วิจารณ์ได้

สำหรับสังคมไทย ปัญหาน่าห่วงคือการอ่านเก็บความ-การฟังจับความของเราค่อนข้างแย่ นักเรียนไทยหลายรุ่นแล้วมีการบ่นกันมากว่า ไม่ใช่เพราะอ่านภาษาอังกฤษไม่รู้เรื่อง อ่านภาษาไทยก็ไม่เก็บความ ฟังภาษาไทย (ก็จับความไม่ได้)

หรือแม้แต่นักข่าว ผมเคยเจอยี่สิบปีแล้วมั้ง ผมถึงขนาดอยากจะเลิกให้สัมภาษณ์ ตอนนั้นก่อนที่จะมีทีวีอะไรมากมาย

เพราะนักข่าวที่ไปสัมภาษณ์ผมมีทางเลือกอยู่สองทาง หนึ่ง คือสรุปเก็บความ แล้วก็ทำมาผิด สอง เขาก็เลยถอดเทปเป็นคำๆ ซึ่งก็อ่านไม่รู้เรื่องเหมือนกัน เขาอ่านเก็บความและฟังจับความไม่เป็น

แล้วผมก็เจอว่ามีคนเป็นอย่างนั้นเยอะมาก

ใบตองแห้ง : ซึ่งเป็นอย่างนี้มันก็ไม่ได้เก่งวิทยาศาสตร์นะ

ธงชัย : ไม่เก่ง คุณจะคิดไปได้แค่ขั้นหนึ่งน่ะ เพราะคุณอย่าลืม คณิตศาสตร์มันคือเรื่องของตรรกะ คณิตศาสตร์คือการเข้าใจความสัมพันธ์ ตรรกะแปลว่าความสัมพันธ์

ความสัมพันธ์มีบวกลบคูณหาร ความสัมพันธ์มีสารพัด แบบม้วนรวมตัวกัน ขยายตัว หดตัว พวกนี้เป็นเรื่องความสัมพันธ์ทั้งนั้น คุณต้องสามารถคิดได้

ซึ่งการคิดเนี่ย มีฐานอยู่ที่การรู้จักจัดการกับภาษา ต่อให้คุณสามารถก้าวข้ามภาษาไทย-ภาษาอังกฤษ เข้าสู่ภาษาวิทยาศาสตร์ มันก็ยังเป็นภาษาอยู่ดี

Exclusive

Featured

ของดีมีอยู่

คอลัมน์ประจำ

บทวิเคราะห์

ปราปต์ บุนปาน

เขาวงกตแห่ง ‘การทำลายล้าง’ | ปราปต์ บุนปาน

14.08.2026

Featured

กวีกระวาด

คอลัมน์ประจำ

อาเศียรวาท

12.08.2026

Featured

MatichonWeekly VDO

MatiTalk

Special Report

รายงานพิเศษ

MatiTalk : ‘พิธา’ กับ 2 ปี ยุบก้าวไกล ความหวัง กำลังใจ และสิ่งอยากฝากคน Gen Z

10.08.2026

Featured

คอลัมน์ประจำ

บทวิเคราะห์

เหยี่ยวถลาลม

‘ประหารชีวิต’ ทำได้ทันที | เหยี่ยวถลาลม

09.08.2026

Featured

สุรชาติ บำรุงสุข

พม่าแทงกบ ไทยจับกบ ! | สุรชาติ บำรุงสุข

08.08.2026

Tag:

การศึกษาไทย

แชร์:

เนื้อหาที่ได้รับการโปรโมต

ล็อกเป้าเช็กบิลย้อน 7 ปีโกงสอบ ลุ้น! ป.ป.ช.ลงดาบล้างบาง บช.ก.หอบสำนวน 3,000 หน้าเอาผิด

“พิชัย” เตือน อย่าสะเปะสะปะในการเจรจาสหรัฐ หวั่นยิ่งล้มเหลว ชี้ อย่านำ “คอบร้าโกลด์” มาต่อรองเรื่องภาษี หวั่นไทยเสียหาย แนะปัญหาอาจอยู่ที่ทีมเจรจา ควรพิจารณาปรับทีม

เด็ก บาดแผลที่มองไม่เห็น และหนทางสู่การเยียวยา

ย้อน โศกนาฏกรรมช็อกประเทศ ด.ช. 14 กราดยิงสยอง 9 ศพ ปมกดดัน-เสพสื่อรุนแรง เซฟโรงเรียน-วาระชาติ

ความสัมพันธ์เมียนมา-ไทยวันนี้และอนาคต ไทยจะได้อะไร

ไซเบอร์ สแกมเมอร์ อาชญากรรมคุกคามโลก

ปฏิรูประบบราชการ หรือปฏิรูปรัฐ?

มหาอำนาจต้องการอะไรจากเมียนมา

เปิดแผนเกาหลีใต้ สู่ศูนย์กลางอุตสาหกรรมชิป

‘ความโลภ’ เป็นโรคระบาดร้ายแรง กำลังทำลายสังคมมนุษย์ให้ล่มจม

เสื่อมจนกองเชียร์เริ่มแบกไม่ไหว?

กำแพง มี ‘หนู’ ประตู มี ‘เน’

มีคนถูกรางวัลที่ 1 ผ่านลอตเตอรี่พลัสอีกแล้ว งวดนี้อยู่จังหวัด...

ลอตเตอรี่พลัส

Sponsored

ซื้อลอตเตอรี่ออนไลน์ ต้องนกพลัส

ลอตเตอรี่พลัส

Sponsored

30 รายการอาหารที่ไม่ควรเก็บไว้ในตู้เย็น

HealthSupportMag.com

Sponsored

ห้ามนำอาหารเหล่านี้แช่เย็นเด็ดขาด!

HealthSupportMag.com

Sponsored

มีคนถูกรางวัลที่ 1 ผ่านลอตเตอรี่พลัสอีกแล้ว งวดนี้อยู่จังหวัด...

ลอตเตอรี่พลัส

Sponsored

ซื้อลอตเตอรี่ออนไลน์ ต้องนกพลัส

ลอตเตอรี่พลัส

Sponsored

เจ้าอาวาส โชว์โฉนดตัวจริง วัดป่าอดุลยาราม ที่ดินยันของจริง เปิดขั้นตอนเปลี่ยนกรรมสิทธิ์

มติชนสุดสัปดาห์

ราศีใด จะได้ลาภทรัพย์สินจากน้ำมือตัวเอง ปัญหายากๆ จะคลี่คลาย ได้ผู้อาวุโสชี้ทาง

มติชนสุดสัปดาห์

สนามบินซิซิลี ประกาศระงับเที่ยวบินทั้งหมด เหตุภูเขาไฟเอตนายังป่วน ผู้โดยสารติดค้างอื้อ

มติชนสุดสัปดาห์

คนขับรถปูน โดนหมายเรียกด้วย ปิดล้อมวัด อ้างถูกจ้างมาเทปูน ตร.เผย ป้าดาแต่ยังไม่ติดต่อกลับ

มติชนสุดสัปดาห์

2 รมช.มท. มาเอง เจอเป้าหมายนอมินีรู้ตัว ปิดประตูหนีตรวจ ฮึ่ม!! สั่งนอภ.พะงัน ตั้งคกก.สอบ

มติชนสุดสัปดาห์

คนขับรถ นายกอบจ.นนท์ เผยคำพูด ฉลอง ก่อนลั่นไก แจงปมเงิน 11 ล้าน ธงชัยเคยพูด ใช้หนี้บุญคุณไม่จบ

มติชนสุดสัปดาห์

เจอตัวแล้ว จักรพันธ์ ที่แท้เยาวชน 16 ส่งข้อความ ขู่กราดยิง โรงเรียนดังเมืองประจวบฯ อ้างคึกคะนอง

มติชนสุดสัปดาห์

บุกทลายโรงงานเถื่อนทุ่งใหญ่ พบซุงยักษ์ซุกห้องมืด 15 ห้อง เครื่องจักรเพียบ ลอบส่งออกไร้ใบอนุญาต

มติชนสุดสัปดาห์

bg-footer

มติชนสุดสัปดาห์

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

12 ถนนเทศบาลนฤมาล

หมู่บ้านประชานิเวศน์ 1

แขวงลาดยาว เขตจตุจักร

กรุงเทพฯ 10900

บทวิเคราะห์

Science & Environment

Arts & Entertainment

History & Culture

Special Report

Sports

098-280-2792

02-580-0021 ต่อ 1606

advertising.matichon@gmail.com

ค้นหา

ค้นหาข่าว

วันพฤหัสบดีที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2569

ผมจะเขียนเรื่องสั้นหรือนิยายที่ประสบความสำเร็จได้ไหม?

ผมจะเขียนบทหนังที่ประสบความสำเร็จได้ไหม?

ผมจะกำกับหนังที่ประสบความสำเร็จได้ไหม?

ผมจะแต่งงานกับนักพากย์หญิงญี่ปุ่นชื่อยูคิ อาโออิได้ไหม?

ถ้าผมอยาก

ถ้าผมอยากแต่งงานกับนักพากย์หญิงญี่ปุ่นชื่อดังชื่อยูคิ อาโออิ ผมจะแต่งงานกับเธอได้ไหม?

วันจันทร์ที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2569

การสนทนาในโหมด AIคุณพูดว่า คำตอบของทฤษฎีสัทพัทธภาพทั่วไปเกี่ยวอะไรกับการย้อนเวลา?คำตอบของทฤษฎีสัทพัทธภาพทั่วไปเกี่ยวอะไรกับการย้อนเวลา? ทฤษฎีสัทพัทธภาพทั่วไปของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ระบุว่า กาลอวกาศสามารถบิดเบี้ยวได้ด้วยมวลและพลังงาน ความโค้งนี้ทำให้เกิดเส้นทางในเวลาที่วนกลับมาบรรจบกันได้ในทางคณิตศาสตร์ ซึ่งเปิดโอกาสทางทฤษฎีให้สร้าง "เส้นทางวนปิดของเวลา" (Closed Timelike Curves) ที่อาจนำไปสู่การย้อนเวลาหรือเดินทางสู่อดีตได้ผลกระทบของกาลอวกาศต่อเวลาเวลามีความยืดหยุ่น: เวลาไม่ใช่สิ่งคงที่ แต่วิ่งช้าหรือเร็วต่างกันตามแรงโน้มถ่วงความโค้งของจักรวาล: มวลขนาดใหญ่อย่างหลุมดำอาจบิดกาลอวกาศจนพับเข้าหากันเส้นทางเวลาวนรอบ: สมการอนุญาตให้มีเส้นทางที่เดินหน้าแล้วกลับมาจุดเดิมในอดีตได้ข้อจำกัดในความเป็นจริงละเมิดเหตุและผล: การย้อนเวลาก่อให้เกิดปัญหาขัดแย้งทางตรรกะ เช่น ปู่ฆาตกรรมสภาวะที่ไม่เสถียร: การสร้างเส้นทางวนต้องใช้พลังงานแปลกประหลาดที่ยังไม่พบในธรรมชาติวิดีโออธิบายเรื่องราวพื้นฐานของทฤษฎีสัมพัทธภาพและกาลอวกาศอย่างเข้าใจง่าย:13:34Introduction to Relativity Theory300K ครั้ง · 5 ปีที่แล้วYouTube · Curiosity Channel คนช่างสงสัยหากคุณต้องการให้เจาะลึกเพิ่มเติม ลองบอกผมหน่อยว่าคุณสนใจประเด็นไหน:รายละเอียดเกี่ยวกับ รูหนอน (Wormhole)ผลกระทบของ หลุมดำ กับเวลาปัญหาความขัดแย้งของ การย้อนเวลาสู่อดีตQuanta Magazineวิธีคิดเกี่ยวกับทฤษฎีสัมพัทธภาพ - Quanta Magazineแปลแล้ว — หากคุณใช้เวลาส่วนหนึ่งของการเดินทางโดยการบินไปยังที่ใดที่หนึ่ง เช่น รอบดาวพฤหัสบดี ด้วยความเร็วเกือบเหนือแสง คุณจะสะสมเวลาที่แท้จริงได้น้อย ...Indico Globalบทที่ สัมพัทธภาพพิเศษ (Special Relativity) - Indico Globalผลลัพธ์หนึ่งที่เกิดขึ้นจากผลของข้อที่2 ก็คือ “เวลา” นั้นจะไม่เป็นปริมาณสัมบูรณ์. (absolute) อีกต่อไป กล่าวคือ “เวลา” จะเป็นปริมาณสัมพัทธ์ (relative) ซึ่งขึ้นกับ...Wikipediaทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป - วิกิพีเดียสัมพัทธภาพทั่วไปเป็นทฤษฎีความโน้มถ่วงเมตริก โดยมีหัวใจเป็นสมการของไอน์สไตน์ ซึ่งอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเรขาคณิตของแมนิโฟลด์สี่มิติแบบรีมันน์เทียม (pseudo-Riem...Encyclopedia BritannicaE = mc² | สมการ คำอธิบาย และการพิสูจน์ - Britannicaแปลแล้ว — E = mc² | สมการ คำอธิบาย และการพิสูจน์ | Britannica. ค้นหาในบริแทนนิกา คลิกที่นี่เพื่อค้นหา สมัครสมาชิกแบบพรีเมียม สารบัญ ถามอะไรก็ได้ วิทยาศาสตร์ ฟิสิกส์ สสารแ...